Składniki Perfumeryjne laboratorium 2: Seks, pościel i fekalia - rodzaje i profile piżma

Perfumeryjne laboratorium 2: Seks, pościel i fekalia - rodzaje i profile piżma

03/08/17 23:13:45 (25 komentarze)

przez: Vetiver

Czy znacie ciekawe historie o odkryciach, w których odkrywcy poszukiwali jednego, a odkrywali zupełnie coś innego? Jak na przykład pewien chemik, który wydał swojemu pomocnikowi polecenie „test it”. Pomocnik był Hindusem i usłyszał „taste it”. W taki sposób odkryto substytut cukru, 500 razy słodszy od oryginału. Albo jak student matematyki, który spóźnił się na lekcję i uznał formuły napisane na tablicy za zadanie domowe. „Oszaleli” – pomyślał student, lecz zawziął się i po paru dniach je rozwiązał. Okazało się, że na tablicy były podane przykłady formuł „nierozwiązywalnych”. Drobne nieporozumienia często wpływają na rozwój całych dziedzin. Podobnie wygląda historia odkrycia piżma syntetycznego.



Bombowa historia

Niemiecki chemik (jak to niemieccy chemicy) próbował udoskonalić substancje wybuchowe. Odkrył coś, co parszywie wybuchało, lecz pachniało całkiem przyzwoicie. Postanowił, że skoro nie udało się zarobić na usługach dla służb mundurowych, sprzeda odkrycie perfumiarzom. Perfumiarze niechętnie zaczęli wykładać po 500$ za kilogram nowo odkrytej substancji i kasować swoich klientów za „syntetyczne piżmo prawie jak prawdziwe”.

Chemik zdziwił się i stwierdził, że z perfumiarzami mu po drodze. Okazało się, że substancje nitrowe niekoniecznie muszą wybuchać, a są w stanie spełnić większość wymogów stawianych ówczesnym piżmom. Odkryto kolejno trzy klasyczne piżma nitrowe: Musk Ketone, Musk Xylene i Musk Ambrette.

Pamiętacie jak w dzieciństwie pachniała babcina szafa? Pudrem, starym ubraniem i jeszcze czymś takim babcinym. Mydłem schowanym pod bielizną. Środkiem na mole. Tak mniej więcej pachnie Musk Ketone. Profesjonalnie jest opisany jako pachnidło o dość abstrakcyjnym zapachu zbliżonym do piżma zwierzęcego, o ciepłym, słodkim, pudrowym profilu. Jednym słowem, obecnie taki zapach jest niemodny. Jednak to jest nieważne, bo właśnie Musk Ketone zapoczątkował prawdziwą rewolucję w perfumach i ich seksownym obliczu.

Po pierwsze, z ceną kilkukrotnie niższą, mniej lub bardziej udane piżma nitrowe w ciągu 50 lat całkowicie zniszczyły rynek piżma naturalnego. Odtąd w perfumach niepodzielnie rządzi syntetyka.

Po drugie, piżma nitrowe o w miarę przyzwoitym zapachu i ekstremalnie jak na tamte czasy niskiej cenie, weszły i podbiły nowe niedostępne rynki kosmetyki użytkowej, chemii gospodarczej, środków higieny. Z dobra luksusowego przeznaczonego dla najbogatszych, piżmo zamieniło się w produkt prawdziwie masowy.

Po trzecie, choć odkryto jedynie 7 udanych piżm nitrowych, zbudowało to podstawę do dalszych licznych odkryć innych rodzajów piżm syntetycznych w latach 20-ch i 30-ch oraz ich wprowadzenie na rynek w drugiej połowie XX wieku.

No i seks, oczywiście. Chanel No 5 wraz z musk-ketonem (10% kompozycji) urządziły olfaktoryczną seksualną rewolucję. Seks dla każdego! Czysty, syntetyczny, mydlany i pudrowy. I wreszcie tani.

Piżmo dla ludu

Przykład musk-ketonu wstrząsnął rynkiem pachnideł. Coraz więcej profesjonalnych chemików angażowało się w poszukiwanie i produkcję syntetyków dla perfum. Piżma nitrowe odkrywano przypadkowo i chaotycznie. Teraz przyszła kolej na naukowe uporządkowanie wiedzy.

Przede wszystkim, chemicy dokładnie zbadali skład piżma naturalnego. Okazało się, że substancji odpowiedzialnej za piżmowy zapach jest jedynie 1-2%, reszta to tłuszcze, woski i inne zbędne rzeczy. Logicznie myśląc, wystarczyłoby syntetycznie odtworzyć tylko tę substancję, a cena za kilogram spadłaby z 1000$ do około 20$.

Entuzjastycznie wzięto się zatem za badanie naturalnych substancji odpowiedzialnych za zapach piżma. Odkryto molekuły muscon (z piżmowca), civeton (z cywety), exalton (ze szczura) wchodzące w skład piżma zwierzęcego oraz exaltolid (z arcydzięgla), ambrettolid (z ambretty), habanolid (z galbanum) wydobyte z roślin. Chemicy te substancje nazywają makrocyklicznymi ketonami, jeśli molekuły są zwierzęcego pochodzenia, oraz makrocyklicznymi laktonami, jeśli związki mają pochodzenie roślinne. Natomiast piżmo syntezowane na podstawie naturalnych związków nazywane jest piżmem makrocyklicznym.

To wszystko jest bardzo ciekawe i niewątpliwie podniecające, lecz chemików poproszono o natychmiastowe praktyczne przykłady i o wyciągnięcie komercyjnych wniosków. Kiedy w 1927 roku przeprowadzono pierwszą udaną syntezę, doznano szoku. Kilo syntetycznego piżma na bazie naturalnej kosztowało… 30 000$!..
Chętnych na tak drogi towar nie znaleziono, więc makrocykliczne piżma musiały czekać aż do lat 50-60-ch, kiedy znacznie obniżono koszt syntezy.

Dla nas jednak ważniejsze jest to, że powstał złoty standard piżma, taki sobie platoniczny idealny zapach seksu. Odtąd piżmo miało mieć kwiatowo-abstrakcyjny delikatny charakter. Nie wyłącznie seks w czystej postaci, jedynie zapach jeszcze ciepłej zmiętej pościeli, z której dopiero co wstali. Zapach dziecięcego ciała. Uczucie siedzenia przed oknem w deszczową pogodę. Szeptu o północy.

(^ wyświetl w powiększeniu w nnowej karcie)

Exaltolide. Bardzo lekki, maślany, woskowy, słodki, ciepły, czuły. Bardzo elegancki i delikatny aromat z nutami papieru, kwiatów i owoców, który emanuje czułym ciepłem wypranej pościeli i słodkiego snu. Przypomina zapach korzenia arcydzięgla, posiada odcień animalistyczny. Piżmo unisex.

Ambrettolide. Miękki, czysty, słodki, mydlany, ziołowy, świeży aromat. Rozwija się nutami kwiatów, tytoniu i ambry z animalistycznymi niuansami w tle. Uważa się za unisex, choć jest dość męski. Świetnie komponuje się z innymi piżmami.

Habanolide. Mocny, „piżmowy”, dyfuzyjny aromat. Suchy, pudrowy, wyważony, z nutami cedru, ziemi, skóry. Dość świeży i zimny męski zapach.

Musk-T (Ethylene Brassylate). Delikatne, miękkie, kobiece piżmo, uznawane za najbardziej uniwersalne „białe”. Najtańsze z piżm makrocyklicznych. Swoją pudrową słodkością bardzo przypomina piżma nitrowe. Zapach sterylnej bieli, nie posiada żadnych aspektów animalistycznych.

Prawdziwa pełnowartościowa rewolucja nadeszła jednak dopiero z początkiem lat 50-ch.

Piżma nitrowe miały niezły zapach i niską cenę, więc sprawdzały się w perfumach, lecz zauważono niską stabilność w kosmetykach i środkach czystości. Poza tym stwierdzono ich niekorzystny wpływ na zdrowie. Makrocykliczne piżma miały świetny zapach i doskonałą trwałość, lecz wysoką cenę. Potrzebowano nowego piżma, które zaspokoiłoby potrzeby całego szybko rosnącego rynku pachnideł.

W roku 1948 chemik z Givaudan syntezował substancję, która strasznie podrażniała skórę i której nie dopuszczono do produkcji, lecz nie posiadała w sobie związków nitrowych, miała doskonały piżmowy zapach i trwałość. A najważniejsze – miała wręcz niewiarygodnie niską cenę, około 15-20$ za kilogram! W ciągu następnych 10 lat powstało nowe pokolenie piżm – piżma policykliczne, które całkowicie i niepodzielnie zawładnęły rynkiem (75% wszystkich produkowanych obecnie). Rozpoczął się wielki wyścig dużych koncernów chemicznych o tani, trwały, przyjemny zapach.

(^ wyświetl w powiększeniu w nnowej karcie)

Galaxolide. To król wśród piżm policyklicznych. IFF pracowało nad nim przez 15 lat stworzywszy doskonały zapach, który startuje kosmicznym wybuchem białego piżma, później uspokaja się utrzymując lekką i czystą wiosenną świeżość. Wyczuwalne są nuty drzewne, kwiatowe, ziemiste. Po krótkim czasie zapach staje się słabo wyczuwalny, 1 z 6 osób nie czuje go wcale. Doskonale łączy się z Iso E Super tworząc jednolitą trwałą bazę. Najbardziej uniwersalne piżmo na świecie!

Celestolide. Bardzo miękki, delikatny, elegancki, słodki, pudrowy aromat o aspektach cytrusowo-owocowych. Posiada dziwną plastikową nutę z posmakiem cytryny. Przywołuje obraz delikatnej naoliwionej skóry dziecka.

Tonalide. Mocny, kremowy, świeży aromat wypranej bielizny. Nazywany często „zapachem pralni”. Posiada wyraźny owocowy aspekt. Pachnie niewyraźnie drzewem, dymem, metalem. Chętnie wykorzystuje się w męskich perfumach.

Pod koniec lat 70-ch niemieccy chemicy (jak to niemieccy chemicy) odpuścili sobie substancje wybuchowe i zajęli się promocją niemieckich urządzeń RTV i AGD. Pewnego razu chemicy z koncernu BASF opracowywali nowy rodzaj kasety BASF :D i odkryli dziwny związek chemiczny, który miał bardzo wyrazisty zapach piżma i truskawki. Nie musieli szukać perfumiarzy, BASF miało własne laboratoria perfumeryjne.

Nowo odkryta substancja bardzo przypominała piżmo, lecz nie miała ani związków nitrowych, ani wyraźnej struktury makro- lub policyklicznej (czyli zamknięcia się na sobie). Swoją liniową strukturą bardziej przypominała spirytus lub eter. Z zapachem wszystko było w porządku, substancja w odróżnieniu od drugiego i trzeciego pokolenia piżm miała wyrazisty, wyczuwalny zapach. Lecz cenowo nie mogła konkurować z galaxolidem. Dopiero na początku lat 90-ch odkryto stosunkowo tanie molekuły, które zaczęto łączyć z molekułami policyklicznymi. Pierwsze odpowiadały za nadanie zapachowi siły, a drugie za trwałość i cenę, rzecz jasna.
Tak więc czwarte pokolenie piżm – piżma liniowe – jest liczne, lecz wykorzystuje się w małych ilościach do nadania kierunku i mocy innym tańszym piżmom.

Helvetolide. Miękki, elegancki, kobiecy. Rodzi uczucie słodkiego, pudrowego cukierka o smaku gruszki i jeżyn zawiniętego w plastikowy papierek. Wyczuwalne są także nuty anyżu, ambry, balsamu, wanilii.

Romandolide. Elegancki śmietankowy zapach z aspektem owocowym. Czuć gruszkę, melon, jagody.

Applelide. Przepiękne śmietankowo-pudrowe piżmo z wyraźnym zapachem pieczonego jabłka i malinowych konfitur.

Reasumując całość piżm syntetycznych, mamy super pachnące i bardzo drogie makrocykliczne, dość drogie i pachnące owocami liniowe oraz prawie niewyczuwalne i tanie piżma policykliczne. Piżm nitrowych obecnie się nie używa. Tak samo, jak piżm naturalnych.

Należy jeszcze rozstrzygnąć zamieszanie powstające często na temat dyfuzyjnych i mocnych piżm.
Dyfuzja – to nadanie wymiaru, „ciała”, objętości kompozycji. Moc (inaczej, projekcja) – jak bardzo wyczuwalna jest dana substancja w powietrzu. Obrazowo dyfuzję można przedstawić jako ciasto od pizzy. Ciasto jest grube lub cienkie, słodkie, słone lub bez smaku, lecz ciasto w pizzy pełni jedynie funkcję „nośnika” dodatków. To te dodatki stanowią o smaku pizzy i o tym, czy jest to Neapolitana czy Hawajska.

Tak więc piżma są dyfuzyjne. Jednak z biegiem czasu maleje nam projekcja piżm kosztem uzyskania bardziej czystych, delikatnych i eleganckich właściwości. Wyczyściliśmy się ze zwierzęcości i zmierzamy w kierunku wypranej pościeli.
 

Post Scriptum

Trwają pracę nad piątym pokoleniem piżm – dienonowych, które mają mieć niską cenę, wysoką trwałość, nowe aromatyczne charakterystyki oraz właściwości biodegradowalne.

Piąte pokolenie zaprezentuje nam, jak seks będzie pachniał w przyszłości…

@Vetiver



Poprzedni Składniki Następny


Advertisement

Lady Mitsouko
Lady Mitsouko

Super artykuł, pisz jeszcze :)

Mar
14
2017
ysabell
ysabell

Więcej, więcej! Gratuluję wiedzy i talentu do pisania :)

Mar
13
2017
kacper7991
kacper7991

Justyna, ja coś planuje napisać, już mam gotowe w wordzie ale na temat zgoła inny nić piżmo, pewnie się domyślasz w czym ja siedze, podpowiem biały kolor.

Mar
12
2017
justyna.neyman
justyna.neyman

Mam tylko nadzieję, Vetiverze, że tworzysz własne perfumy. I że nam tu więcej napiszesz. Sądzę, że tłumaczenie na angielski i przesłanie dalej by nie zaszkodziło. Dziękuję!

Mar
11
2017
Paulina092
Paulina092

Zdecydowanie wolę mydełkowe wydanie piżma niż to animalistyczne czy czasami wręcz fekalne :)

Mar
11
2017
kacper7991
kacper7991

Wiele piżm jest bardzo do siebie podobnych np. velvione i silvanone że ciężko je rozróżnić w perfumach tak jak Vetiver podał doskonały przykład są one jak tło na obrazach i filmach.
Tak samo za efekt rajt w perfumach może odpowiadać i velvione jak i silvanone i wiele więcej innych piżm które niby mają pachnieć podobnie do ketonowych a pachną jak rajstopy, kurz na żarówce i stary papier, choć ma to swój urok bo tego typu piżma mocno projektują i pachną typowo perfumeryjnie.

Mar
11
2017
Vetiver
Vetiver

@Beata Maria
coś Ty, wcale nie odebrałem tego jako atak :)
raczej jako ciekawy temat do dalszej dyskusji

Mar
10
2017
Beata Maria
Beata Maria

Odpowiedziałabym na każde z Twoich pytań.
Z tak postawionej sprawy odczytuję ,że moje trzecie zdanie od końca zostało potraktowane jak atak a co najmniej jako przyganę. Zupełnie niepotrzebnie.

Mar
10
2017
Vetiver
Vetiver

"Może faktycznie jeszcze jakieś przykłady zastosowania w konkretnych perfumach by się przydały."
To ja mam kontrpytania)))
- z czego było ciasto pizzy, która Ci ostatnio smakowała?
- jakie jest tło obrazu "Bitwa pod Grunwaldem"?
- jaki jest kolorowy podkład filmu "Matrix"?
Hę? Zastanawiające, co? A przecież to wszystko tworzy niepowtarzalny klimat!
Jak mogę podawać przykłady, jeżeli w znanych perfumach użyto mieszanek 3-5-10 różnych piżm?
-------
I jeszcze jedno. Zobacz opis wrażeń osób testujących galaxolide:
"delikatna piżmowa słodycz, intensywność oraz projekcja pomiędzy przeciętną a słabą"
"wydaje mi się, że go nie czuję; coś tam chyba pachnie delikatnie papierowo-drzewnie"
"jest delikatnie słodkawy i wyraźnie czysty; czuję subtelne zabarwienie fizjologiczne"
"chyba jestem tym 1 z 6 co nie czują w ogóle żadnego zapachu"
.
A przecież jest to jedno z najważniejszych piżm na świecie!

Mar
10
2017
Beata Maria
Beata Maria

Łolaboga!Ile tych piżm! A ja, ciemna masa, nie miałam o tym pojęcia.
Vetiver, świetny artykuł!
Znakomicie mi się czytało, mimo,iż tematyka trudna.
Przykłady przypadkowych wynalazków, extra:-).
Tak, wiele ważnych rzeczy zostało wynalezionych niejako "obok" zasadniczych prac i poszukiwań badaczy. Tak to już jest.
Odniesienia do "wybuchowego" piżma,"jak to Niemców" rozbawiły mnie setnie:-).
Może faktycznie jeszcze jakieś przykłady zastosowania w konkretnych perfumach by się przydały.
Bez tego jednak i tak jest bardzo dobrze. Gratuluję.

Mar
10
2017
Izabela
Izabela

Jestem pod wrażeniem wiedzy, Vetiver. Czekam na kolejne artykuły. Ukłony!

Mar
10
2017
kacper7991
kacper7991

Teraz w piątce są inne piżma o nucie kurzu na żarówce, nieczysczonej golarki i starego papieru typu velvione, silvanone, exaltone. Ketonu już praktycznie tam nie ma, za to sporo go w Poeme Lancome, keton nie pachniał rajtowo-kurzowo, miał mydełkowaty typowy zapach, ciężkie upojne mydło w starym stylu takie jak nasze brababcie miały w zwyczaju chować do szaf, pizmo ketonowe to moje ulubione piżmo niestety nie moge go używać do swoich obecnych perfum z wyżej wymienionych względów.

Mar
10
2017
Aleksxs
Aleksxs

I druga część cudnego artykułu. Niestety uświadomiła, że przykrą prawdę, że nic nie wiem o nutach zwierzęcych. ZNÓW! A tak je kocham w perfumach. Kompletnie czarna magia aż wstyd.
Ps. Ciekawi mnie jedno. Zdjęcie. Tak grubiutkiej fretki to ja na oczy nie widziałam. No chyba, że nastroszyło się biedactwo do zdjęcia albo to jej gorszy profil ;)
Wiem jak wyglądają bo u mnie na osiedlu żyją i broją. Ah te kuny, fretki, wszelkie futrzaste-ogoniaste :)

Mar
10
2017
rosana16
rosana16

Tak, artykuł świetny, oby było ich więcej :)
Czasem wyczuwam w różnych perfumach takie czyste, sterylne piżmo kojarzące mi się ze szkłem. Niestety nie wiem co to i nie lubię tego.

Mar
10
2017
Surykatka
Surykatka

Świetny artykuł :) czekam na kolejne :)

Mar
10
2017
kasienka
kasienka

Pamiętam kasety BASF-uwielbiałam ich zapach.

Mar
09
2017
Vetiver
Vetiver

ryba616
powiedzmy, prawie się nie używa. pisałem o starym Chanel, gdzie ketonu było 10%.
W tej chwili aplikuje się maksymalnie bodajże 0,5% musk-ketone oraz dopełnia się innymi piżmami o profilu zbliżonym do nitrowych (np., Musk-T, Nirvanolide, Cosmone, Velvione). Lub stosuje się zamienniki piżm nitrowych (Ketonex, Xylolex, Ambrettolex).
Nie mniej jednak przy obecnym wyborze piżm używanie musk-ketonu lub zamienników chyba nie ma większego sensu.

Mar
09
2017
ryba616
ryba616

Bardzo przyjemnie się czytało. Ciekawi mnie w jakich perfumach wykorzystano dany rodzaj piżma. Może ktoś zna jakieś konkrety? :)
Na końcu artykułu jest napisane, że piżm nitrowych już się nie używa, a na początku, że wchodzą w skład Chanel No 5. Jest tak do tej pory? Czy może teraz do "Piątki" używa się jakiegoś innego piżma?

Mar
09
2017
perfumeholic88
perfumeholic88

Bardzo ciekawy artykuł i nie wiedziałam, że piżmo ma aż tyle odmian.

Mar
09
2017
Arttemiss
Arttemiss

Vetiver bardzo fajny artykuł, super napisany i bardzo ciekawy, dzięki! :))

Mar
09
2017
Hajduk
Hajduk

Vetiver....
To nie wiersz, a tylko kilka słów utworzonych
pod wpływem chwili...autor nic nie wąchał, tylko
wczorajszy jeszcze jest...wiadomo-8 marca był:):):)



Przeczytałam dokładniej cały tekst, tak to mógł być
Exaltolide.

Mar
09
2017
Vetiver
Vetiver

@Hajduk
czyj to wiersz?
autor na pewno coś wąchał przed jego napisaniem...
obstawiam exaltolide :D :D :D
----
Obsession to dobry przykład,użyto w nim kilka rodzajów piżm:
- galaxolide i tonalide jako podstawowe tanie piżmowe nośniki
- musk-t podkreśla kobiecość i seksowność
- musk-ketone dodaje czułości rozgrzanego ciała

Mar
09
2017
Hajduk
Hajduk

Świetnie się czytało, dziękuję za tekst:)
Dla mojego męża, niezmiennie od lat seks pachnie
Secretem Obsession CK...on go uwielbia i dlatego
jest to mój nocny eliksir:)

Szafy naszych babć pachniały przede wszystkim
naftaliną. Jakiej bym nie otworzyła, pachniała
właśnie tym środkiem na mole. Wiadomo- futra,
kożuszki, liski...

"Szeptu o północy"....jakie to romantyczne i poetyckie,
aż się prosi, by ubrać w dalsze słowa..."Za oknami noc
ubrana w czarną pelerynę. Niczym diamenty gwiazdy skrzą.
Serca dwa do siebie przytulone, jak listki na wietrze drżą..."

Mar
09
2017
spa
spa

Temat piżma zakończony, ale jest tyle innych sybstancji :) czekam na kolejny artykuł. Szkoda byłoby marnować taką wiedzę i talent do jej popularyzowania !

Mar
09
2017
Guermantes
Guermantes

Świetny tekst, przeczytałam jednym tchem!
Swoją drogą, dobrze, że substancja, której spróbował Hindus, nie była żrąca ;)

Mar
09
2017

Dodaj własną recenzję

Zostań członkiem naszej społeczności miłośników perfum, a będziesz mógł dodawać własne recenzje.

Advertisement

Popularne marki i zapachy: