Składniki Chrysophyllum cainito – gwiaździste jabłko

Chrysophyllum cainito – gwiaździste jabłko

03/14/17 06:09:09 (2 komentarze)

przez: Dr. Chandra Shekhar Gupta

Nazwa systematyczna - Chrysophyllum cainito

RodzinaSapotaceae (Sączyńcowate)

 

Nazwa zwyczajowa C. cainito, owoce popularnie nazywane gwiaździstymi jabłkami; wiele zwyczajowych nazw lokalnych. W Hiszpanii znane pod nazwą caimito albo estrella, w Portugalii – cainito albo ajara, we Francji - caimite/caimitier, na Haiti - pied caimite albo caimitier a feuilles d', na Antylach Francuskich - pomme surette albo buis, na Barbadosie - star-plum, w Kolumbii - caimo, caimo morado (odmiana fioletowa) albo caimito maduraverde (odmiana zielona), w Surinamie - sterappel, apra albo goudblad boom, w Gujanie Francuskiej - macoucou, a w Singapurze - chicle durian.

POCHODZENIE I WYSTĘPOWANIE

Chrysophyllum cainito to roślina tropikalna, lubi dużą wilgotność i dość wysoką temperaturę przez cały rok. W Azji Południowo-Wschodniej występuje na nizinach i na terenach z wyraźną porą suchą.

 

Oryginalnie pochodzi z nizin Ameryki Środkowej i Indii Zachodnich. Współcześnie naturalizowana na terenach nizinnych i średnio-wyżynnych od południowego Meksyku po Panamę. Występuje powszechnie nad Pacyfikiem w Gwatemali, często uprawiana także na południowych i północnych krańcach Argentyny i Peru.

HISTORIA

Po raz pierwszy zarejestrował tę roślinę Ciezo de Leon podczas swoich podróży do Peru w latach 1532-1550. Na Haiti gwiaździste jabłko było ulubionym owocem króla Krzysztofa, który zwykł sprawować sądy w cieniu wyjątkowo dużego drzewa cainito rosnącego w Milot. Przed rokiem 1901 sprowadzono gwiaździste jabłonie na południową Florydę i Hawaje. W południowym Wietnamie i w Kambodży uprawia się je dla owoców, a w Zachodniej Afryce Tropikalnej, na Zanzibarze i w gorących rejonach Indii ze względu na ich walory ozdobne. Na Cejlon sprowadzono cainito w 1802, a znacznie później gwiaździste jabłonie dotarły na Filipiny, gdzie rosną dziś powszechnie przy drogach; cenione są też ich owoce.

BOTANIKA

Nazwa rodzajowa pochodzi od greckich słów oznaczających “złoto” i “liść” i nawiązuje do wyglądu liści jednej z odmian, które często są od spodu pokryte złotymi włoskami. Owoc w przekroju poprzecznym ukazuje wzór gwiazdy, stąd potoczna nazwa „gwiaździste jabłko”. Cainito to egzotyczny owoc o twardej, niejadalnej skórce, której barwa waha się w zależności od stopnia dojrzałości od zielonej po purpurową. Drzewo ma wysokość 8-30 metrów, krótki prosty pień o średnicy do 1 metra i gęstą, szeroką koronę złożoną z włochatych, brązowych gałązek.


Liście są naprzemianległe, niemal wiecznie zielone, w kształcie elipsy lub wydłużonej elipsy. Ich powierzchnia jest nieco skórzasta, o głębokiej zielonej barwie, z wierzchu błyszcząca, a od spodu pokryta jedwabistymi złocistobrązowymi włoskami (młode liście mają włoski srebrzyste). Małe, niepozorne kwiaty o pięciopłatkowej koronie i pięcio- lub sześciodziałkowym kielichu tworzą kwiatostany o zielonkawożółtej, żółtej lub fioletowo-białej barwie. Owoce mogą być okrągłe, spłaszczone, eliptyczne lub w kształcie gruszki, a ich kolor bywa czerwony, fioletowy, ciemnofioletowy lub bladozielony. Swoim wyglądem owoce cainito przypominają gumowe piłki..

TOKSYCZNOŚĆ

Nasiona zawierają 1,2% gorzkiego glikozydu cyjanogennego, lukuminy; 0,0037% pouteryny; 6,6% oleju; 0,19% saponin; 2,4% dekstrozy i 3,75% popiołu. W liściach zawarty jest alkaloid, a także żywica, kwas żywiczny i gorzka substancja.

PERFUMY I NUTY

Ten egzotyczny owoc o łagodnym mleczno-owocowym smaku i zapachu rzadko występuje w perfumach, ale wraz z rosnącym zainteresowaniem perfumiarzy nutami owocowymi można oczekiwać, że z czasem częściej zagości w kompozycjach zapachowych. Zazwyczaj używany jest w nutach głowy i serca, jak w Escada Taj Sunset (2011), Versace Versus (2010) i Fuji Flower.

ZASTOSOWANIE

 

Gwiaździste jabłka świetnie nadają się na zdrową przekąskę, dostarczając do dietetycznych posiłków kalorie, wapń i błonnik.

Stanowiąca ok 33% owocu skórka jest niejadalna. Na Jamajce dojrzałe schłodzone owoce je się najczęściej przecięte w poprzek na pół, wybierając miąższ łyżeczką, pozostawiając komórki nasienne i rdzeń. Pokrojony w kostkę miąższ wymieszany z kawałkami mango, cytrusów, ananasa, innych owoców i wodą kokosową podaje się mocno schłodzony jako Jamaica Fruit Salad Ice.

Inny atrakcyjny sposób podania to naciąć skórkę dookoła w połowie wysokości owocu, a następnie, trzymając ogonkiem w dół, kręcić powoli górną połową owocu w prawo i w lewo. Miąższ dolnej połowy oddzieli się od skórki, którą można wtedy łatwo usunąć wraz z większą częścią rdzenia.

Na Jamajce miąższ je się często z sokiem z kwaśnych pomarańczy – połączenie takie nazywane jest matrimony (małżeństwo) – albo wymieszany z sokiem pomarańczowym, odrobiną cukru, startą gałką muszkatołową i łyżką sherry jako deser o nazwie "truskawki ze śmietaną".

Twarde drewno jabłoni gwiaździstej wykorzystywane jest do ciężkich konstrukcji, wytwarza się z niego także luksusowe meble, stolarkę meblową czy balustrady.

 

Zdjęcia: drzewo Chrysophyllum cainito – treesftf; owoc w dłoni – EverJean; liście - kaiyanwong223.


Author: Dr. Chandra Shekhar Gupta (cshekhar)

Publicysta portalu Fragrantica

 

Red. polska: Lady Mitsouko



 

 



Poprzedni Składniki Następny


Advertisement

kunegunda01234
kunegunda01234

Bardzo ciekawy artykuł. :) super się czytało.

Mar
15
2017
Beata Maria
Beata Maria

Ciekawe, że dotychczas nie spotkałam się z tym owocem Chyba,że konsumpcja odbywała się w sposób nieswiadomy.... jestem zaintrygowana.
Skoro jest to roślina tropikalna, mogłam natknąć się na nią, nie wiedząc jak się nazywa, w czasie jakiejś podroży. Nawet w czasie ostaniego pobytu w Brazylii jadłam wiele rzeczy których nazw nie kojarzę, być może ten gwiaździsty owoc przemknał się..:-)ale z Meksyku też go nie pamiętam...
Lady Mitsouko, dziękuję za tłumaczenie a tym samym zwrócenie mojej uwagi na konkretny owoc.
Być może przypuszczenie o wprowadzeniu go do perfum na szerszą skalę stanie sie faktem. Z wymieninych znam propozycję Versace, chociaż nie "zakonotowałam" obecności tego owocu. Fajnie wiedzieć:-).

Mar
14
2017

Dodaj własną recenzję

Zostań członkiem naszej społeczności miłośników perfum, a będziesz mógł dodawać własne recenzje.

Advertisement

Popularne marki i zapachy: