Składniki Anyż gwiazdkowaty

Anyż gwiazdkowaty

07/27/13 02:40:14 (2 komentarze)

przez: Naheed Shoukat Ali


INFORMACJE BOTANICZNE I CHARAKTERYSTYKA ZAPACHU

Nazwa botaniczna gatunku: Illicium verum
Rodzina: Illiciaceae (badianowate)
Kraj pochodzenia: Chiny
Części rośliny: nasiona
Występowanie: uprawa

Metoda pozyskiwania olejku: destylacja parowa

Kolor olejku: przezroczysty do jasnożółtego

Konsystencja: rzadka
 
Moc aromatu: silny, zbliżony do lukrecji, ostrzejszy i mocniejszy od anyżu
 

Rodzina badianowatych - Illiciacea - obejmuje kwitnące wiecznie zielone drzewa i krzewy o prostych liściach i małych, obupłciowych kwiatach z licznymi płatkami. W każdym z nich występuje przynajmniej kilka pręcików i słupków, a każdy słupek skrywa jedno nasionko. Ocalałe gatunki zawierają komórki z olejkami aromatycznymi. Liście są źródłem olejków eterycznych, a także owoce dostarczają od 2,5 do 5% olejku lotnego. Rodzaj Illicium obejmuje 40 gatunków głównie drzew i krzewów, pochodzących ze wschodnich rejonów Ameryki Północnej i Południowo-Wschodniej Azji. Najbardziej popularnym z nich jest jadalny Illicium verum - anyż gwiazdkowaty (badian właściwy).
 

Anyż gwiazdkowaty, nazywany także gwiaździstym lub chińskim anyżem gwiazdkowym, jest jedną z najbardziej powszechnych przypraw. Istnieje także zbliżony gatunek uprawiany w Japonii, o podobnym drzewie do chińskiego, jednak ma on zupełnie inne właściwości, o czym wspominam na końcu artykułu.



Anyż gwiazdkowaty to małe, wiecznie zielone drzewo rodzime dla Chin i Wietnamu, uprawiane dziś prawie wyłącznie w południowych Chinach, Azji Południowo-Wschodniej i Japonii. Nazwa wywodząca się od "illicere" - w języku łacińskim "nęcić" - nadana została z powodu kuszącego aromatu, natomiast "verum" oznacza "prawdziwy" lub "oryginalny". Roślina posiada duże, ciemnozielone liście i małe, atrakcyjne, pojedyncze kwiaty. Kwiaty dają charakterystyczne, suche, drzewne owoce w kształcie gwiazdki, którą tworzy osiem odrębnych słupków. Każdy formuje małą kapsułę z pojedynczym, błyszczącym, jasnobrązowym nasieniem w środku. Owoce zbiera się tuż przed dojrzeniem, a następnie suszy na słońcu.
 

Chiński anyż gwiazdkowaty stosowany jest jako przyprawa, a także w celach medycznych od ponad 3000 lat. W Europie panowało przekonanie, że wywodzi się on z Filipin, ponieważ żeglarz Thomas Cavendish jako pierwszy przywiózł jego owoce na kontynent europejski w 1578 z Filipin, nieświadomy tego, że właściwie roślina ta pochodzi z południowych Chin.

ANYŻ GWIAZDKOWATY W RÓŻNYCH JĘZYKACH
 
Polski: anyż gwiazdkowaty, anyż gwiaździsty/gwiazdkowy, badian właściwy
Angielski: star anise, star aniseed, Chinese star anise
Francuski: anis de la Chine, anise étoilé, badiane
Niemiecki: Sternanis
Włoski: anice stellato
Hiszpański: anis estrellado, badian
Chiński: ba chio, ba (ht) g (h) ok, bart gok, pa-chiao, pak kok, peh kah
Indonezyjski: bunga lawang
Malajski: bunga lawang
Rosyjski: Бадьян
Serbski: Zvezdasti Anis
Chorwacki: Zvjezdasti Anis
 

Z drzewa anyżu gwiazdkowatego pozyskuje się głównie jego nasiona (owoce), które stanowią przyprawę, używaną do aromatyzowania wielu potraw i napojów, w tym gumy do żucia, wyrobów cukierniczych, żelatyny, mięsa i jego przetworów, likierów oraz brandy. Jest to także ważny składnik chińskiej przyprawy pięciu smaków, a w Indiach i Pakistanie główny element garam masala i jeden z dodatków do potrawy Biryani. W Wietnamie anyż gwiazdkowy dodaje się do makaronu Pho. Suszone dojrzałe owoce znajdują zastosowanie również w kompozycjach pot-pourri.
 



Jeśli chodzi o działanie lecznicze, anyż gwiaździsty wykorzystuje się w tradycyjnej medycynie chińskiej za sprawą jego stymulujących właściwości dla systemu trawiennego - działa rozkurczowo, zapobiega niestrawności i dyskomfortowi w obrębie jamy brzusznej, a także leczy dolegliwości układu oddechowego - zapalenie oskrzeli i suchy kaszel. Pomaga w leczeniu problemów żołądkowych, konwulsji, czerwonki, astmy, porażenia połowicznego, paraliżu twarzy i nieświeżego oddechu.

OLEJEK ETERYCZNY

Olejek anyżu gwiazdkowatego otrzymuje się za pomocą destylacji parowej ze świeżych i częściowo ususzonych owoców, a występuje on w ściance owocu, nie w jego nasionach. Jest przejrzysty, od bezbarwnego do bladożółtego, o aromatycznym, słodkim i przyjemnym zapachu, podobnym do anyżu, lecz mniej delikatnym i bardziej gorzkim.
 
Olejek ten relaksuje, poprawia sen i przynosi równowagę emocjonalną. Pomaga zmniejszyć uczucie zmęczenia lub wyczerpania wysiłkiem fizycznym i umysłowym. Jego zapach dobrze łączy się z liściem laurowym, kardamonem, kminkiem, kolendrą, drzewem cedrowym, koperkiem, fenkułem włoskim, lawendą, mandarynką, neroli, pomarańczą, petitgrain, palisandrem.
 
UWAGA: Występują dwa gatunki anyżu gwiazdkowatego - dwa bardzo podobne drzewa: badian japoński (japoński anyż gwiazdkowaty - Illicium anisatum) oraz chiński badian właściwy (chiński anyż gwiazdkowaty - Illicium verum). Z uwagi na swoje działanie toksyczne, japoński badian nie jest jadalny, ale za to palony jako kadzidło w Japonii. Jego owoc jest mniejszy i posiada słabszy aromat, zbliżony bardziej do zapachu kardamonu niż anyżu. Jeśli traficie do szpitala z objawami neurologicznymi po wypiciu herbaty z anyżem gwiaździstym, prawdopodobnie sporządzono ją z badianu japońskiego.





Zdjęcie badianu japońskiego - wikipedia


Autor: Naheed Shoukat Ali 
Redaktor portalu Fragrantica

 

 

Tłumaczenie: blueberry

 

 

 



Poprzedni Składniki Następny


gardenia
gardenia

Oj herbatka wygdląda pięknie, smakowicie i...mooooocno :-)
Rzeczywiście, ciekawe rzeczy tu można przeczytać, anyżek, jak gwiazdki, a zapach anyżu lubię w perfumach, jeśli nie jest zbyt dominujący.

Jul
28
2013
Izabela
Izabela

Fajny artykuł, Blue :)
Anyż pięknie wygląda w pot-pourri i w tej szklaneczce herbaty :)

Jul
27
2013

Dodaj własną recenzję

Zostań członkiem naszej społeczności miłośników perfum, a będziesz mógł dodawać własne recenzje.

Popularne marki i zapachy: